İstanbulda Lale Devri
Çok değil bundan 290 yıl öncesi. Yer aynı yer. Kağıthanedeki sadabad kasrında damat İbrahim paşa ve yakın çevresi aynı bugünkü gibi bir lale telaşesi içine düşmüşlerdi. Laleler için pazarlar kurulur, satış tarifeleri çıkartılır, halkın refah seviyesi düşünülmeden her dem yenilir içilir sorgu sual sorulmazdı. Sonunda dayanamayan ve hakkını arama gayreti içine giren bir grup Patrona Halil Komutasında ayaklanarak Kağıthanede yaptırılan ultralüks Sadabad kasrını yıktılar ve Damat Ibrahim Pasa yı ölürdüler. Bir insanın ölümünü kimse basite indirgeyemez elbette ama halk sefalet içindeyken lükse olan tutkunluk yüzünden her şeyi unutup yöneticilerin kendi hayatını yaşaması da affedilir bir şey değildir.
Gelelim bugüne; İstanbulun yolları köstebek yuvasına dönerken, en kısa yolculuk 60 dakika sürerken,en kısa inşaat süresi 4 yıla uzarken ve maharetmiş gibi aynı anda 116 yerde inşaata başlanılarak (Bkz:’istanbul trafiği için 116 çözüm’)ve işin kötüsü başlanılan kazılar sadece başlanıp bırakılarak zaten çekilmez olan İstanbul trafiğini iki kere daha çekilmez yapmak. Ve bütün bu olumsuzlukları görmezden gelip her yıl 13 milyon lale soğanı ekimi ve 2 milyon lale soğanı dağıtılması ne kadar acı verici bir ironidir ?
Lale devrinin kopyasının yaşandığını anlatmaya çalışıyorum ama şimdilik sesimi duyan yok. Her sabah otobüste giderken gördüğüm solmuş, ezilmiş, sulanmamış veya gereğinden fazla sulandığı için pörsümüş ve tabiri caizse karacaahmete dönmüş lale mezarlıklarıyla dolu sokaklar caddeler görüyorum. Üstüne üstlük birde yurdum insanının yaratıcı üstün zekası devreye girince ortaya daha da renkli senaryolar çıkıyor. En basitinden anlatayım. Eyüp sultandaki lalelerin hiçbirisi erişkin dönemine ulaşamıyor. Çünkü “Gül”den reçel yapılacağını bilen canım halkım “lale”den de yapıldığını öğrenince işe el atıyor ve ne kadar lale varsa hepsinin çiçek kısmını makaslarla keserek toplamaya başlıyor. Ve bir günde eyüpsultana dikilmiş olan 300.000 laleden çok azı sabah kahvaltısına aksesuar olmaktan kurtuluyor. Bunu kenara koyalım sevgililer bile birbirlerine romantik bir kırmızı gül yerine daha ucuza –yani bedavaya -getireceği “belediye lalelerini“ tercih ediyor. Benim tanıdığım ve bunu kesinlikle yapmaz dediğim 14 kişinin msn adında “sana sarı laleler aldım belediyeninkilerden” yazıyordu. Ve bu msn nickinin değişik varyasyonlarıyla birlikte 14 kişinin belediye lalelerine kastettiğini anladım.
Tarihi lale devri 12 yıl sürdü (1718-1730) biz bu yıl 3. lale yılımızı kutluyoruz. Ne dersiniz 9 yıl daha dayanabilirmiyiz ?
“ÖZGÜN ADAM”
Etiketler: belediye lalesi, istanbul lalesi, istanbulda lale devri, lale, lale devri, laleler